تاریخ امروزتیر ۲۰, ۱۳۹۹

تست غربالگری سندرم داون و دستورالعمل زمان آن در دوران بارداری

تست غربالگری سندرم داون سه ماهه اول

تست غربالگری سندرم داون در سه ماهه اول به صورت زیر است:

ب- Double Marker شامل تعیین میزان PAPP-A و Free β hCG در سرم مادرکه به همراه اندازه گیری

nuchal translucency جنین در سونوگرافی به صورت combinerd test ارائه می گردد

۲- تست های غربالگری سه ماهه دوم

ب- Quadruple test شامل Total hCG / β hCG و AFP و u E3 وInhibin –A ( DIA) در هفته ۱۷-۱۴
۳- تست های غربالگری تلفیقی یا مرحله ای و Contingent که به صورت دو مرحله ای با ترکیب تست های فوق انجام

می پذیرد.

نام و شماره تماس پزشک ارجاع دهنده

 مشخصات مادر: نام و نام خانوادگی، آدرس و تلفن، تاریخ تولد / سن، ملیت و نژاد، وزن به کیلوگرم، سابقه وجود اختلالات کروموزومی در بارداری های قبلی و یا داشتن فرزند مبتلا، سابقه مصرف دخانیات، سابقه
بیماری بخصوص دیابت، نحوه بارداری (طبیعی، IVF، با استفاده از دارو)، Parity، تاریخ LMP /

سن بارداری

 اطلاعات در برگه سونوگرافی همراه: تاریخ انجام سونوگرافی، نام سونوگرافیست، اندازه CRL در جنین، اندازه CRL در حاملگی چند قلویی (به خصوص دو قلویی)، اندازه Chorionicity تعداد جنین زنده تعیین ،NT بزرگتر در حاملگی دوقلویی، تصویرسونوگرافی (باید پیوست باشد).

الزامات مربوط به مدیریت نمونه

  1. آمادگی قبل از نمونه گیری: برای نمونه های بیوشیمی بیمار نیاز به آمادگی خاصی ندارد. ( شرایط ناشتا الزامی نمی باشد.)
  2.  نوع نمونه : برای مرحله اول غربالگری (۱۱ تا ۱۳ هفته و ۶ روز بارداری) ۵ سی سی خون کامل و برای مرحله دوم غربالگری (۱۴ تا ۱۶ هفته و ۶ روز بارداری) ۱۰ سی سی خون کامل
  3. ظرف جمع آوری نمونه : نمونه می بایست در لوله در پیچ دار بدون ماده ضد انعقاد ریخته شود.
  4. شرایط نگهداری نمونه: سرم می بایست در فاصله زمانی حداکثر ۲ ساعت بعد از نمونه گیری جدا شده و تا زمان ارسال یا اکنجام آزمایش در دمای ۸-۲ درجه سانتیگراد نگهداری شود. (نکته : به دلیل ناپایداری استریول کونژوگه در نمونه خون کامل، سرم بایست در اسرع وقت جدا شود.)
  5. تاریخ و زمان نمونه گیری به همراه نام مادر باید بر روی لوله های حاوی نمونه درج ، و همراه با برگه اطلاعات ارسال گردد.

سندرم داون

الزامات انتقال نمونه

  1. جمع آوری نمونه ها از سطح مراکز نمونه گیری همراه با برگه اطلاعات مراجعه کننده به آزمایشگاه منتخب انجام می شود. ۲٫ فواصل انتقال نمونه: انتقال نمونه ها سه بار در هفته (حداکثرهر ۴۸ ساعت یک بار) براساس برنامه زمان بندی مشخص، که با همکاری آزمایشگاه منتخب غربالگری تعیین شده است، صورت می پذیرد.
  2. شرایط انتقال نمونه: انتقال نمونه باید در دمای ۸-۲ درجه و در بسته بندی سه لایه ای (گروه B) حداکثر ظرف ۴۸ ساعت

از زمان نمونه گیری صورت گیرد. (با رعایت زنجیره سرما)

معیارهای رد نمونه:

▪ مقدار CRL گزارش شده در برگه سونوگرافی در سه ماه اول بارداری، خارج از محدوده ۸۴-۴۵ میلی متر.
▪ مراجعه مادر یا ارجاع نمونه، خارج از محدوده زمانی مشخص شده بارداری ( ۱۱ تا ۱۳ هفته و ۶ روز برای سه

ماه اول و ۱۴-۱۷ هفته برای سه ماه دوم بارداری

  • ناقص بودن اطلاعات برگه سونوگرافی
  • عدم رعایت زنجیره سرد به هنگام انتقال نمونه ها (بالا رفتن دما به سرعت موجب نامعتبر شدن نتایج تست Free βHCG می شود.)
  • نگهداری سرم بیش از یک هفته در دمای۲-۸ درجه سانتیگراد
  • عدم انطباق حجم نمونه با حجم مورد نیاز مندرج دردستورالعمل نمونه گیری( حداقل حجم نمونه در مرحله اول ۵ سی سی و مرحله دوم۱۰ سی سی می باشد.)
  • وجود همولیز واضح
  • نمونه لیپمیک
  • جمع آوری نمونه در لوله دارای ضد انعقاد
  • عدم هم خوانی اطلاعات برگه همراه با مشخصات برچسب و کد نمونه، و یا ناکامل بودن مشخصات ذکر شده در برگه اطلاعات
  • مخدوش بودن مشخصات برچسب نمونه
  • شکستگی یا نشتی در ظرف حاوی نمونه

*کلیه آزمایشگاه های سطح دو موظفند هر گونه موارد عدم انطباق در مراحل مختلف این فرآیند را (بر اساس الزامات در اسرع وقت به مراکز نمونه گیری ومرکز ارجاع دهنده اطلاع داده وهمچنین کتبا به اداره امور آزمایشگاهها اعلام نمایند.

 الزامات مرحله پس از انجام آزمایش تست غربالگری سندرم داون

  1. تمامی آزمایش های با ریسک بالا و متوسط باید در مدت سه روز کاری پاسخ داده شود.( این سه روز از زمان نمونه گیری تا زمان تحویل گزارش به مرجع تعیین شده در دستورالعمل است)
  2. فرمت جواب دهی باید شامل: نام و نام خانوادگی، تاریخ تولد، تاریخ و شماره پذیرش آزمایشگاه یا کد اختصاصی نمونه، نام پزشک درخواست کننده، تاریخ نمونه گیری، اطلاعات مربوط به بارداری (سن مادر، سن بارداری، وزن مادر،( NT،)CRL ( برحسب mm)، نام سونوگرافیست باشد.
  3. نتایج آزمایش شامل مقدار عددی غلظت (که قابل ردیابی به واحدهای SI باشد ) و مقادیر تفسیری به MoM است. که برای آزمایشگاه سطح یک ارجاع کننده نمونه ارسال و توسط آن آزمایشگاه در اختیار مراجعه کننده قرار می گیرد.
  4. تفسیر نتایج در سه ماه اول به صورت: risk cut-off level : Low /High risk و تعیین ریسک اختصاصی مادر برای ابتلا جنین به اختلالات کروموزومی (تریزومی) و در سه ماهه دوم بصورت risk cut-off level : Low /High risk و ریسک اختصاصی مادر است.
  5. در برگه جواب دهی می بایست حتما این عبارت به زبان انگلیسی قید گردد: ” آزمایش های انجام شده صرفا غربالگری است و به هیچ عنوان تشخیص قطعی محسوب نمی شود. تصمیم گیری برای انجام ازمایش های بعدی به عهده پزشک معالج می باشد.”
  6. تمامی نتایج مربوط به موارد مثبت غربالگری باید به عنوان یک نتیجه بحرانی(Critical Value) محسوب شده و می بایست توسط آزمایشگاه انجام دهنده به صورت تلفنی به پزشک متخصص ارجاع دهنده و یا مرکز بهداشت شهرستان اطلاع داده شود .
  7. پس از انجام آزمایش، باقی مانده نمونه ها باید در شرایط مناسب (دمای منهای ۲۰ درجه سانتیگراد) به مدت حداقل ۱۸ ماه نگهداری شود تا در صورت لزوم انجام تست غربال گری سندرم داون بیشتر بر روی آنها صورت گیرد.
  8. نسخه ای از نتایج تست غربالگری سندرم داون (الکترونیک یا کاغذی) باید به مدت حداقل ۵ سال در آزمایشگاه نگهداری گردد.
اشتراک‌گذاری

سلام به همه مامان های باردار گل و پدرهای مهربان. من شعله فراهانی - کارشناس ارشد مامایی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی ایران در خدمت شما و در کنار شما هستم تا با یاری و همراهی همدیگر یک دوره بارداری با آرامش، بدون استرس و در بهترین حالت سلامت روانی و جسمی را داشته باشید و در نهایت به رشد و تولد یک نوزاد قوی، شاد و سالم در رحم خود کمک کنید و با خواست خدا زایمانی ایمن، کم عارضه، خوشایند و بسیار خاطره انگیز را تجربه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *